KSIĄDZ HARCMISTRZ MARIAN LUZAR

1. 09. 1895 – 13. 09. 1939

BOHATER HUFCA ZHP TRZEBINIA

 

Ksiądz Marian Luzar urodził się 1 września 1895 r. w Krakowie w wielodzietnej, robotniczej rodzinie zamieszkującej w podkrakowskiej dzielnicy Czarna Wieś. Ukończył orestiżowe gimnazjum św. Jacka w Krakowie, w którym w roku 1914 uzyskał świadectwo dojrzałości.

Gdy miał 17 lat zetknął się z ideą Skautingu i od tego czasu do końca życia pozostał jej wierny.

W pierwszym roku wojny – w 1915 – wstąpił do seminarium duchownego i rozpoczął studia teologiczne na Uniwersytecie Jagiellońskim, które skończył w roku 1919, otrzymując święcenia kapłańskie.

Pierwszą pracę duszpasterską rozpoczął w parafii w Niegowici koło Bochni, pracował tam 5 lat. Jako duszpasterz i katecheta stosował w pracy wypróbowaną metodę harcerską, dzięki której osiagnąłm znakomite efekty wychowawcze. Środowisko Niegowici pożegnało go z wielkim żalem, kiedy w 1924 r. decyzjąwładz kościelnych został przeniesiony do Trzebini.

Zaniedbania wychowawcze, z jakimi zetknął się wśród młodzieży, zachęciły go do powtórzenia sukcesu z Niegowici: założył harcerstwo. Mimo iż środowisko Trzebini różniło się od poprzedniego, metoda zastosowana przez młodego księdza – harcerza, przyjęła się natychmiast. Z jego inicjatywy powstały pierwsze drużyny męskie, po nich żeńskie i zuchowe. Już w roku 1927 powstał w Trzebini hufiec. Kuźnią młodych kadr była Czarna Jedynka zwana Czarnokruczą od harcerskiego pseudonimu ks. Luzara Czarny Kruk. Utworzone zostały dwie drużyny poza miastem o niecodziennym profilu: jedna miała charakter robotniczy na Trzebionce, druga robotniczo-wiejski w Sierszy. Chodziło o dotarcie do tych środowisk, które najbardziej potrzebowały wychowawczego oddziaływania. Powstały też drużyny specjalnościowe: żeglarska i szybowcowa. Z roku na rok rosła liczba nowych drużyn, sam Luzar zaś mógł polegać na przygotowanych przez siebie młodych instruktorach. Harcerze tym czasem nie ograniczali się do zbiórek we własnym gronie, ale podbijali swym entuzjazmem grupy niezrzeszonych rówieśników.

W Trzebini w latach przedwojennych istniały dwa oddzielne hufce: męski i żeński. Hufiec męski prowadził ks. hm. Marian Luzar, a zastępował go hm. Franciszek Jędrzejczyk, natomiast komendantką hufca żeńskiego była hm. Julia żywicka. Oba hufce pracowały oddzielnie, sumiennie realizowały plany pracy, a ich zwieńczeniem były corocznie organizowane obozy i kolonie letnie. Ichj liczba od 1925 do 1939 była imponująca – urządzono ich aż 54. Wzięło w nich udział 3029 chłopców, dziewcząt i zuchów.

Ks. hm. Marian Luzar miał dużo pracy: był Komendantem Hufca, drużynowym, w latach 1926-1929 Komendantem Chorągwi Krakowskiej, od roku 1930 kapelanem tejże chorągwi, a w roku 1931 został Naczelnym Kapelanem ZHP na całą Polskę. Nie przeszkadzało mu to zajmować się wciąż harcerstwem w Trzebini. Zbudował tzw. Dom Ludowy, organizował życie kulturowe i sportowe, tworzył uniwersytet powszechny i oczywiście sprawował posługę duszpasterską oraz prowadził katechezę w szkołach. Jako Naczelny Kapelan ZHP tworzył kadry kapelanów krajowych i zagranicznych w trosce o wychowanie religijne w szeregach harcerskich.

W roku 1939 wybuchła wojna. Ksiądz harcmistrz Marian Luzar został zmobilizowany jako Kapeln Wojska Polskiego w randze kapitana i ruszył na front. W trzynastym dniu wojny w miejscowości Równe na Wołyniu, pełniąc swą kapłańską posługę wojenną, został ciężko ranny odłamkiem bomby podczas ataku lotnioczego na transport wojskowy. Zmarł z dala od swoich trzebińskich harcerzy. Został pochowany na cmentarzu w Równem.

Ks. hm. Marian Luzar wychował szeregi kadry instruktorów, którzy po II wojnie światowej kontynuowali jego pasję i rozwijali działalność hufca, który nosi jego imię. Dla uczczenia pamięci księdza, w 1979 roku w kościele Piotra i Pawła w Trzebini została wmurowana tablica pamiątkowa, a każdego roku w rocznicę jego śmierci odprawiane jest nabożeństwo żałobne. W 1998 roku z okazji 80 rocznicy odzyskania niepodległości przez Polskę, ks. Marian Luzar został odznaczony Złotym Krzyżem – Odznaką Kapelana Wojska Polskiego.

Działalność duszpasterska, pedagogiczna i harcerska księdza Mariana Luzara była wynikiem prawidłowego wyboru drogi życiowej i głębokiego powołania.